تصفیه فاضلاب دامپروری

  1. خانه
  2. chevron_right
  3. تصفیه فاضلاب دامپروری

تصفیه فاضلاب دامپروری 

هدف از پرورش دام و ماكيان عبارت از تبديل مواد خام مانند علوفه به محصولات با ارزشي از قبيل گوشـت ، شير و تخم مرغ جهت تأمين احتياجات روازانه انسان است.

در طي 50 سال گذشته دامپروري ها و مرغداري ها از شكل سنتي و پراكنده به مجتمع هاي بزرگ و متمركز تبديل شده كه اين كار باعث كاهش هزينه هاي پرورش دام و ماكيان شده است. يكي از مشكلات بزرگ اين گونه مراكـز، توليد بوهاي نامطبوع مي باشد. در سال هاي اخيرتوجهات زيادي به اكثر اين گونه مراكز روي كيفيت منابع آب، خاك و هوا بوده است.

افزايش متان در اتمسفر يك چالش جديد است. متان يك گاز گلخانه اي است كه در تغييرات جهاني آب و هوا نقش دارد. اين گاز توسط حيوانات نشخوار كننده مانند گاو، گوسفند، گاوميش و بز توليد مي گردد. اين حيوانـات به خاطر سيستم گوارش ويژه اي كه دارند، مي توانند گاز متان توليد نمايند. مقدار جهاني گاز متان توليدي توسط دستگاه گوارش حيوانات نشخواركننده حدود 80 ميليون تن در سال است كه حدود 22 %گاز متان توليدي در اثر فعاليت هاي انساني در سطح زمين است. پرورش حيوانات نشخواركننده، ساير گازهاي گلخانه اي مثل اكسيد ازت و دي اكسيدكربن را نيز توليد مي كند.

پسماندهاي ماكيان و حيوانات نشخواركننده به صورت جامد، مايع و گـاز دفـع مـي گردنـد. در طـي سـال هاي گذشته، بخصوص قبل از انقلاب صنعتي، مواد دفعي اين گونه حيوانات به عنوان باروركننده و اصلاح كننده خـاك در كشاورزي و باغباني مورد استفاده قرار مي گرفتند.

آلاينده هاي بالقوه عمدتاً نيتروژن و فسفر هستند. ساير آلاينده ها شامل جامدات، عوامل بيماري زا و تركيبـات بدبو هستند. همچنين كود منبع نمك ها و عناصر جزئي مختلف (از قبيل روي و مس)، آفت كش ها، آنتي بيوتيك ها و هورمون ها است.

كود حاوي مواد مغـذي (ماننـد N،P و K (بـوده كـه مـواد ارزشـمندي بـراي بارورسـازي خـاك مي باشند. با اين حال مواد مغذي موجود در كود داراي غلظت نسبتاً پاييني هسـتند، بطوريكـه هزينـه ذخيـره سازي آنها بالا است. بنابراين بايستي پس از توليد به عنوان باروركننده در كشاورزي مورد اسـتفاده قـرار گيرنـد. چنانچه كود و فاضلاب دامپروري ها و مرغداري ها به خوبي مديريت نگردنـد، آلاينـده هـاي ناشـي از آنهـا، از طريـق رواناب ها وارد منابع آب مي گردند.

پسماندهاي  دامپروري

 پسماندهاي دامپروري تركيبي از مدفوع و ساير مواد دفعـي، زايـدات حاصـل از محـل اسـتراحت حيوانات، آب ناشي از شستشوي ظروف و كف محل نگهداري، آب بكار رفته در خنك كردن دام ها، زايدات ناشـي از تغذيه دام ها و ساير آلاينده هاي توليدي توسط دام ها مي باشند. پسماندهاي  دامپروري بصورت جامد، نيمه جامد و مايع طبقه بندي مي گردند. پسماندهاي جامد حاوي بيش از 20 %جامدات هستند. از اين گروه مي توان به پسماندهاي ناشي از تغذيه حيوانـات و پسـماندهاي حاصل از محل استراحت آنها اشاره نمود. پسماندهاي نيمه جامد حاوي 20%ـ10 %جامدات و پسـماندهاي مـايع حاوي كمتراز 10 %جامدات هستند. در صورتي كه سيستم هاي انتقال پسماندها به صورت پمپاژ باشد، مقدار بهينه جامدات بايستي كمتر از 4 %باشد. خصوصيات كمي و كيفي پسماند دامپروري از يك مزرعه به مزرعه ديگر به ميزان قابل توجهي متفاوت است. اين خصوصيات به نوع حيوان، سـن، جيـره غـذايي و سيسـتم پـرورش دام بسـتگي دارد.

اثر سن، گونه، نژاد و سيستم پرورش دام به شرح زير است

سن حيوان:كود ناشي از حيوانات بالغ نسبت به حيوانات جوان تر از لحاظ بيولوژيكي پايدار نيست. هرچقدر يك حيوان بزرگتر باشد، مقدار كود توليدي آن بيشتر است ( مقدار كود توليدي روزانـه حـدود 8 %وزن حيوان تخمين زده مي شود.)

گونه حيوان: خصوصيات كود توليدي با توجه به نوع حيوان متفاوت است. براي مثال حيوانات غير نشخواركننده نمي توانند غذاهاي حاوي سلولز بالا را تجزيه نمايند. اين حيوانات نسبت به نشخواركنندگان، مقدار كود بيشتري توليد مي كنند.

جيره غذايي: رژيم غذايي خصوصيات كود توليدي را تحت تأثير قرار مي دهد. قابليت تجزيه پذيري، پـروتئين و فيبر موجود در رژيم غذايي از عوامل مهمي محسوب مي گردند. براي مثال گاوهايي كه رژیم غـذايي كنسـانتره، دريافت مي كنند نسبت به آنهايي كه رژيم غذايي حجيم و با كيفيت پايين دريافت مي كنند كود كمتـري توليـد مي كنند.

سيستم پرورش: سيستم پرورش تعيين كننده حالت كود (جامد، نيمه جامد و مايع) است. براي مثال اگر مقدار زيادي مواد خشك جهت مهيا كردن محل استراحت حيوانات بكار رود، كود توليدي بسيار جامد خواهـد بـود. از طرف ديگر، چنانچه مواد دفعي حيوان با كمك فشار آب دفع گردد كود توليدي مايع خواهد بود.

فاضلاب توليدي در كارخانجات مرتبط با دامپروري با توجه به نوع محصول توليدي متفاوت است. براي مثال، متوسط حجم فاضلاب توليدي در صنايع لبني و كارخانجات پنيرسازي 43/2 و 14/3 مترمكعب به ازاي هـر تـن شير مورد فراوري است.

سه ماده مغذي اصلي -نيتروژن، فسـفر، پتاسـيم -و مـواد خشـك مهم تـرين تركيبـات موجـود دركودهاي حيواني هستند. زيرا اين تركيبات اثرات زيست محيطي بزرگي بر رودخانه ها و ساير منابع آب دارند.

 وجود نيتروژن در مواد دفعي حيوانات پرواري و ماكيان يكي از نگراني هاي بزرگ محسوب مي گردد. اين مـاده بـه اشكال نيتروژن، آمونياك، نيتريت و نيترات وجود دارد. كل ازت كجلدال (TKN )شامل ازت آلي و آمونياك است.

تجزيه كود يكي از منابع اكسيدهاي ازت (NOX )است كه در تجمع گازهاي گلخانه اي نقش دارد. تبخير آمونياك   (NH3 )باعث ايجاد باران هاي اسيدي شده كه جنگل ها و خاك ها را اسيدي مي نمايد. گزارش شده اسـت كـه منـابع دامي در اروپاي غربي عامـل 50 %باران هـاي اسـيدي هسـتند. انتشـار اكسـيد نيتـروس ( N2O )در طـي فراينـد نيتريفيكاسيون ـ دنيتريفيكاسيون در تخريب لايه ازن نقش دارد.

استفاده ازكود به عنوان بارور كننده خاك باعث فزايش بيش از حد نيتروژن شده كه از طريق نشت از خاك و رواناب ها باعث آلودگي آب هاي سطحي و زير زميني مي گردد.

آمونياك مي تواند به نيتريت و نيترات اكسيد گردد كه بدين ترتيب اكسيژن محلول آب را كاهش داده و باعث مسموميت ماهي ها و ديگر موجودات زنده موجود در آب هاي سطحي مي گردد. نشت نيترات يكي ديگر از نگراني هاي بزرگ امروزه مراكز پرورش دام است.

فسفر يكي ديگر از عناصر كليدي در پسماند دام ها و ماكيان است. مقدار معمول دفع فسفر حدود 15 %اسـت. در تمامي مصارف كود حيواني، حدود 25 %از فسفر موجود در كود اضافه تر از نياز گياه اسـت. بـه عبـارت ديگـر، فسفر بكار رفته در خاك بيش از نياز گياه است. برخلاف نيتروژن، فسفر اضافي موجود در كود از طريق خاك بـه درون آب هاي زيرزميني نشت نمي كند. اين ماده سمي نبوده و اثرات حداقلي بر روي محيط زيست دارد. با اين حال، وجود آن در آب آشاميدني باعث مصرف مقدار بيشتري آلوم مي گردد.

فسفر يك ماده مغذي اسـت كـه فعاليـت بيولوژيكي در اكثر منابع آب زلال مانند درياچه ها، مخازن و جريانات آب ها را محدود مي نمايد. هيدروژن، اكسيژن، دي اكسيدكربن (CO2)و نيتروژن به مقدار كافي براي رشد جلبك ها در منابع آبي وجود دارد. مقدار ناكافي فسفر در اين گونه منابع مانع رشد گياهان آبزي و جلبك ها شده و بدين ترتيب كيفيت منـابع آب حفـظ مـي گـردد. اگـر غلظت فسفر بيش از مقدار بحراني باشد، ائوتروفيكاسيون تسريع مي گردد. در نتيجه، اكسيژن محلول موجـود در آب از بين رفته و باعث مرگ موجودات آبزي و آزادسازي سموم ناشي از جلبك هاي سبز -آبي در آب مـي گـردد. اين تسلسل باعث افزايش هزينه تصفيه آب آشاميدني مي گردد. ائوتروفيكاسيون سريع همچنـين عامـل كـاهش اكسيژن محلول و افزايش BOD است كه باعث كاهش جمعيت و گونه هاي حيات وحش آبزيان مي گردد.

پتاسيم يكي ديگر از مواد مغذي محصولات كشاورزي است كه در كود ناشي از حيوانات مزرعه به ميزان قابـل توجهي وجود دارد. پتاسيم كاتيون اصلي موجود در سلول هاي گياهي است. اين عنصر نقـش مهمـي در عمليـات حفاظتي سلول ها داشته و به عنوان يك كوفاكتور در بعضي از آنزيم ها استفاده مي شود.

پتاسيم يـك مـاده مغـذي محدود كننده رشد گياهان است. زيرا گياهان نياز وافري به آن دارند. كمبود پتاسيم در زمين هايي كه بيش از حد مورد كشت قرار مي گيرند، مشاهده مي شود. در نتيجه اضافه كردن بارور كننده هاي حاوي پتاسـيم بـراي حفـظ باروري خاك ضروري است. همچنين پتاسيم نقشي كليدي دركنترل تعادل پتانسيل الكتريكي غشاء سلول انسان و انتقال پيام هاي عصبي دارد.

اين عنصر در شوري كود مؤثر است، بطوري كه باعث تغيير شوري آب هاي سطحي و زيرزميني آلوده به كود حيواني مي گردد. اگر غلظت پتاسيم خاك بسيار بالا باشد، باروري آن كاهش مي يابد. در كودهاي حيواني، جامدات، مواد آلي، عوامل بيماري زا، نمك ها، عناصر جزيي، تركيبات بدبو، آنتي بيوتيك هـا و همچنين آفت كش ها و هورمون ها وجود دارند كه نقش مهمي در آلودگي آب ايفاء مي كنند.

منابع جامدات شامل كود حيواني، دور ريز غذاي حيوانات، مواد بكار رفته براي مناسب سازي محل اسـتراحت حيوانات، موها، پرها و لاشه حيوانات مرده هستند.

 وجود جامدات در آب باعث ايجاد كدورت مي گردد. جامدات به عنوان جاذب فلزات و ساير آلاينده ها محسوب مي گردند. كــود حــاوي غلظــت بــالايي از مــواد آلــي اســت. فاضــلاب آن بطــور معمــول حــاوي BOD5 در حــدود   mg/L 50000 – 10000 است. اين غلظت هاي بالا باعث كاهش اكسيژن محلول در آب ها مي گردد،كه براي ماهي ها و ساير موجودات آبزي كشنده است. همچنين در اثر واكنش اين مواد در آب اسيديته طبيعي آب تغيير كـرده كـه براي حيات آبزيان خطرناك است.

يون هاي نمكي ناشي از پسماند دام ها مانند كلسيم، منيزيم، سديم، پتاسيم،كلرايد، سولفات،كربنات، بي كربنات و نيتريت وارد منابع آب مي گردند. اين يون ها ناشي از مواد غذايي هضم نشده هستند. تجمـع زيـاد نمك هـا باعـث تخريب ساختار خاك، كاهش بيشتر نفوذپذيري، آلودگي آب هاي سـطحي و زيرزمينـي و كـاهش رانـدمان توليـد محصول مي گردند. عناصر جزئي در نمك ها از قبيل آرسنيك، مس، سرب، بور، مولبيدن، جيوه و نيكل نيز به دليل سميت بالا از اهميت زيادي برخوردارند.

كود دام ها حاوي مقادير قابل توجهي عوامل بيماري زا از قبيل باكتري ها، ويروس ها، تك ياخته ها و انگل هـا اسـت. اين عوامل از راه هـاي مختلـف وارد منـابع آب مـي گردنـد. از گونـه هـاي معمـول تـك ياختـه هـا مـي تـوان بـه كريپتوسپوريديوم پاروم و گونه هاي مختلف ژياردياهاو از باكتري ها به اشرشياكلي و گونه هاي سالمونلاها اشاره كرد. اين عوامل معمولاً سلامتي انسان ها را تهديد مي كنند و به بيماري هاي ناشي از آن ها، بيماري هاي منتقله از طريق مواد غذايي مي گويند. اين عوامل مي توانند قدرت بيماريزايي خود را به مدت طولاني حفظ كنند. آلودگي آب بـه ايـن عوامل باعث غير قابل شرب شدن و غير قابل استفاده شدن آن جهت مصارف تفريحي مي گردد.

 آنتي بيوتيك ها، آفت كش ها و هورمون ها در دامپروري ها مورد استفاده قرار مي گيرند. اين مواد نهايتاً وارد منابع آب مي گردند. استفاده از آنتي بيوتيك ها باعث ورود آنها به منابع آب و مقاوم شدن عوامل بيماريزا به آنها مـي گـردد. آفت كش ها و هورمون ها در دراز مدت ،باعث مشكلات زيست محيطي و بهداشتي مختلف مي گردند. اين عوامـل از طريق زنجيره غذايي وارد بدن موجودات مختلف و انسان ها مي گردند. تجمـع آنهـا در بـدن موجـودات مشـكلات مختلفي از جمله جهش زايي، ناقص الخلقگي در كودكان، مسموميت و سرطان زايي مي شود.

روش های دامداری

شیوه پرورش در دامداری ها بصورت ذیل می باشد:

  • گاوداری سنتی
  • گاوداری صنعتی
  • گاوداری مدرن

هر کدام از این روش های پرورش مزیت و معایب خود را دارد. دامداری به سبک سنتی هزینه کمتری دارد اما عملا در این روش سطح بهداشت شیر و دام پایین است. دامداری صنعتی متداول ترین روش پرورش دام در کشور ایران است. در این روش پساب خروجی دامداری عمدتا مربوط به سیستم CIP شیردوشی، شستشوی محیط شیر دوشی و اندکی از پساب مربوط به گوساله دانی است.

در سیستم فری استال حجم پساب بالاتر و از نظر آلودگی بسیار آلوده تر از سیستم پرورش صنعتی است. میزان جامدات معلق در پساب پرورش دام به سبک فرس استال بسیار بالا می باشد به نحوی که حتما باید قبل از ورود به سیستم تصفیه خانه از دستگاه سپراتور عبور نماید تا جامدات و ذرات کلوییدی از پساب تفکیک شود.

تصفیه فاضلاب دامداری

گاوداری مدرن دارای مزایا و معایب زیر می باشد:

مزایای گاوداری مدرن

  1. کاهش تعداد کارگرها برای نگهداری دام ها
  2. تمیز بودن محیط دامداری
  3. کاهش آسیب دیدن پستان دام ها
  4. افزایش و بهبود و حفظ سلامت دام ها
  5. افزایش تولید شیر
  6. کاهش بیماری دام ها
  7. کاهش هزینه نگهداری
  8. در یک فضای مشخص تعداد دام بیشتری را می توان نگهداری کرد

معایب گاوداری مدرن

  1. نیاز به تمیز کردن راهروها حداقل روزانه یک بار
  2. نیاز به دقت و مطالعه علمی برای این طرح
  3. محیط باید بطور منظم تمیز شود

گاو یک حیوان اهلی است که دارای مزایای بسیاری است و هدف از پرورش گاو عبارت است از تبدیل مواد خام مانند علوفه به محصولات با ارزشی از قبیل گوشت، شیر جهت تامین احتیاجات روزانه انسان است.

شیر و گوشت در تامین مواد غذایی انسان ها نقش بسزایی دارد البته از شیر محصولات لبنی گوناگونی تولید می کنند. هر گاو بطور میانگین 20 سال عمر می کند اما گاوهای شیری بعد از 5 تا 6 سال بعلت کاهش مقدار شیر، به کشتارگاه فرستاده می شوند و همچنین اگر هدف گوشت گاو باشد بعد از چند ماه پروار کردن گوساله، به کشتارگاه فرستاده می شود.

مهمترین نکته در نگهداری گاو شیری تامین محصولات لبنی کشور است که برای این نیاز به واردات وابسته نباشیم. و همچنین باعث کاهش بیکاری و رشد اقتصادی کشور می شود و می توان محصولات لبنب را به کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان و … صادر کرد.

تصفیه فاضلاب دامپروری

فاضلاب در دامداری عمدتا در حوالی دامداری وارد چاه جذبی می گردد یا جهت آبیاری محصولات کشاورزی بکار گرفته می شود که فاضلاب مملو از نیترات و فسفات وارد چرخه محیط زیست می گردد. که از طریق خوراک همان محصولات کشاورزی اطراف دامداری می باشد یا از طریق آب چاه دوباره به بدن دام می رسد. حجم بالای نیترات و فسفات در خون باعث کاهش اکسیژن محلول در خون دام می شود.

وجود نیترات و فسفات در سیکل خوراک و آب برای انسان در کوتاه مدت باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی و در میان مدت و دراز مدت ایجاد سرطان در انواع بافت های بدن می گردد.

پسماندهای حیوانات نشخوار کننده به صورت جامد، مایع و گاز دفع می گردند. از مواد دفعی اینگونه حیوانات به عنوان بارورکننده و اصلاح کننده خاک در کشاورزی و باغبانی مورد استفاده قرار می گرفتند.  این آلاینده ها بالقوه عمدتا نیتروژن و فسفر هستند. سایر آلاینده ها شامل جامدات ، عوامل بیماریزا و ترکیبات بدبو هستند.

همچنین کود منبع نمک ها و عناصر جزیی مختلف ( از قبیل روی و مس )، آفت کش ها، آنتی بیوتیک ها و هورمون ها است. کود حاوی مواد مغذی مانند (N,P,K) بوده که مواد ارزشمندی برای بارورسازی خاک می باشند. با این حال مواد مغذی موجود در کود دارای غلظت نسبتا پایینی هستند، بطوریکه هزینه ذخیره سازی آنها بالا است. چنانچه کود و فاضلاب دامپروری ها  به خوبی مدیریت نگردند، آلاینده های ناشی از آنها، از طریق رواناب ها وارد منابع آب می گردند. در اینجا است که تصفیه فاضلاب دامپروری لزوم خود را نشان می دهد.

تصفیه فاضلاب دامداری -تصفیه فاضلاب دامپروری و مرغداری-تصفیه فاضلاب گاوداری

خصوصیات و اثرات فاضلاب دامپروری  

پسماندهای  دامپروری ترکیبی از مدفوع و سایر مواد دفعی، زایدات حاصل از محل استراحت حیوانات، آب ناشی از شستشوی ظروف و کف محل نگهداری، آب بکاررفته در خنک کردن دامها، زایدات ناشی از تغذیه دامها و سایر آلاینده های تولیدی توسط دام ها می باشند.

تصفیه فاضلاب دامپروری

تصفیه فاضلاب دامداری

خصوصیات کمی و کیفی پسماند دامپروری از یک مزرعه به مزرعه دیگر به میزان قابل توجهی متفاوت است. این خصوصیات به نوع حیوان، سن، جیره غذایی و سیستم پرورش دام بستگی دارد.

کود ناشی از حیوانات بالغ نسبت به حیوانات جوان تر از لحاظ بیولوژیکی پایدار نیست. هرچقدر یک حیوان بزرگتر باشد، مقدار کود تولیدی آن بیشتر است. مقدار کود تولیدی روزانه حدود 8% وزن حیوان تخمین زده می شود.

رژیم غذایی خصوصیات کود تولیدی را تحت تاثیر قرار می دهد. قابلیت تجزیه پذیری، پروتئین و فیبر موجود در رژیم غذایی از عوامل مهمی محسوب می گردند. برای مثال گاوهایی که رژیم غذایی کنسانتره، دریافت می کنند نسبت به آنهایی که رژیم غذایی حجیم و با کیفیت پایین دریافت می کنند کود کمتری تولید می کنند.


پارامترهای کیفی معمول فاضلاب ناشی از پرورش گاوهای شیری، پرواری 

پارامترکود گاوداریکود مرغداری
(BOD (mg/L1400036000
وزن خشک1018
کل جامدات (mg/L)100000180000
کل نیتروژن (mg/L)38001090
کل فسفر (mg/L)800940


سه ماده مغذی اصلی: نیتروژن، فسفر و پتاسیم مهمترین ترکیبات موجود در کودهای حیوانی هستند. این ترکیبات اثرات زیست محیطی بزرگی بر رودخانه ها و سایر منابع آب دارند.

کود حاوی غلظت بالایی از مواد آلی است. فاضلاب آن بطور معمول حاوی BOD در حدود 10000-50000 میلی گرم در لیتر است. این غلظت های بالا باعث کاهش اکسیژن محلول در آب ها می گردد، که برای ماهیها و سایر موجودات آبزی کشنده است. همچنین در اثر واکنش این مواد در آب اسیدیته طبیعی آب تغییر کرده که برای حیات آبزیان خطرناک است.

کود دامها حاوی مقادیر قابل توجهی عامل بیماری زا از قبیل باکتری ها، ویروس ها، تک یاخته ها و انگل ها است.

معمولا پسماندهای دامپروری ها تا زمان تصفیه ی استفاده، در محل نگهداری ذخیره می گردند. بطوری که هیچگونه اثرات نامطلوبی روی محیط زیست پیرامون مانند منابع آب های سطحی و زیرزمینی نداشته باشند. همچنین نبایستی باعث ایجاد مشکلات ناشی از بوهای نامطبوع گردند.

تصفیه فاضلاب شیر دوشی

رعایت بهداشت در سالن شیردوشی مهمترین مرحله تولید شیر بهداشتی با ابر میکروبی کم است. دیوارها و کف سالن شیردوشی باید مرتبا شستشو و ضدعفونی شود. سالن شیردوشی باید دارای نور کافی، تهویه مناسب و سیستم های محافظت از ورود حشرات و دارای آب سرد و گرم برای شستشو باشد.

تصفیه فاضلاب دامپروری

تصفیه فاضلاب دامداری

آب محل شستشوی پستان و سیستم CIP شیردوشی باید عاری از میکروب، باکتری و ویروس باشد. به منظور جلوگیری از عفونت پستان دام باید با قطع مکش دستگاه از جریان معکوس شیر داخل خوشه به شیردوش ممانعت کرد.

ابعاد سالن شیردوشی، عدم تغییر مرتب پرسنل شیردوشی در بالا بودن راندمان شیردوشی بسیار حائز اهمیت است. موتور دستگاه شیردوشی و تجهیزاتی که ایجاد صدای مزاحم می کند باید با فاصله از محیط شیردوشی نصب گردد. کلیه سطوح داخلی دیوار و سقف باید عاری از پستی و بلندی باشد.

تمامی موارد بیان شده برای این است که در هنگام شیردوشی، دام دچار استرس نشود و بتواند به راحتی تمامی شیر موجود در پستان را تخلیه نماید. عدم تخلیه شیر موجود در پستان علاوه بر ضرر و زیان مالی موجب ایجاد ورم در پستان دام می شود و در دراز مدت حتی باعث تلف شدن دام نیز می شود.

باید توجه داشت که شیر دام هایی که مواد دارویی همچون آنتی بیوتیک مصرف می کنند را بابقیه شیر دام های سالم مخلوط نگردد. دام های مریض بدن های ضعیف تری دارند و سیستم ایمنی ضعیف باعث حساس شدن دام نسبت به انواع و اقسام آلودگی می گردد. آب مصرفی و آب شستشوی محل پستان برای این دام ها باید از کیفیت بالاتری برخوردار باشد.

همچنین وجود نیترات بالا در آب مصرفی این دام ها می تواند با کاهش سطح اکسیژن خون در دام سیستم ایمنی ضعیف این دام ها را ضعیف تر نماید و در ادامه باعث تلف شدن دام گردد.

تصفیه فاضلاب دامپروری (تصفیه فاضلاب دامداری)

تصفیه بیولوژیکی یکی از متداول ترین فرآیندهای بکار رفته در تصفیه فاضلاب دامپروری ها است. اهداف تصفیه شامل تثبیت کود، حذف بو، حذف مواد آلی، نیتریفیکاسیون، حذف مواد مغذی و بازیافت انرژی ( متان) می باشد.

تصفیه فاضلاب دامداری

  1. تصفیه بی هوازی

تصفیه بی هوازی یکی از معمولترین فرآیندهای طبیعی است که به طور گسترده در تصفیه پسماندها به کار می رود. در شرایط عدم حضور اکسیژن آزاد، میکروارگانیسم های بی هوازی قادر به تجزیه ترکیبات آلی پیچیده هستند. در فرآیندهای بی هوازی عواملی مثل PH، درجه حرارت، حضور مواد سمی و قلیاییت از اهمیت زیادی برخوردار هستند.

کود حیوانی، مخلوط پیچیده ای از کربوهیدراتها، پروتئین ها و چربی ها است.

در فاضلاب دامداری مواد مغذی مورد نیاز برای فعالیت میکروارگانیزم ها همچون ازت و فسفر به وفور موجود میباشد.
این مواد که به عنوان Macronutriennte تلقی میشوند در هر دو روش هوازی و بیهوازی مورد نیاز هستند.با توجه به اینکه کیفیت شیمیایی میکروارگانیزم های هوازی و بیهوازی مورد نیاز هستند.
در روش بی هوازی قسمت مهمی از کربوهیدراتها بصورت گاز متان از محیط حذف میگردد.
به جز ازت و فسفر مواد دیگری به صورت جزیی برای فعالیت میکروارگانیزمها مورد نیاز است. آهن ،منیزیوم، کلسیم، روی، منگنز، نیکل، آلومینیوم، کبالت و مولیبدن به مقدار بسیار پایین در فعالیت باکتری های مولد گاز متان بسیار موثر است.

تولید توده لجن در تصفیه بیهوازی پایین تر از روش هوازی میباشد ، میزان تولید توده لجن در عمل به نسبت غذا به میکروارگانیزم و عمق جدا کننده 3 فاز در رآکتور مربوط است. نسبت غذا به میکروارگانیزم باید حدود نیم کیلو COD در روز بر یک کیلو VSS در شرایط معمولی بهره برداری باشد. به جز روشهای هوازی علی الوصول روشهای بیهوازی ارتباط تنگاتنگی به میزان غذا به میکروارگانیزم ندارد و میزان آن میتواند تا 50 درصد تغییر نماید.در رآکتور بیهوازی لجن میتواند برای مدت زیادی در رآکتور ذخیره گردد.

توده های بیولوژیکی در سیستم بی هوازی به سرعت تشکیل میگردد و سرعت تشکیل آن بستگی کیفیت فاضلاب ورودی دارد.مدتی زمان میبرد تا توده های رشد یافته و میکروارگانیسم ها به منابع غذایی جدید وفق یابند.زمان راه اندازی برای عادت میکروارگانیسم ها به محیط ممکن است تا 6 ماه زمان نیاز داشته باشد.

  1. تصفیه هوازی

تصفیه هوازی یک فرآیند تجزیه بیولوژیکی است که معمولا برای تصفیه فاضلاب خانگی بکار می رود. نتایج تصفیه به مقدار زیادی به میزان اکسیژن رسانی و زمان ماند جامدات بستگی دارد. محصولات نهایی تجزیه بیولوژیکی شامل آب، دی اکسید کربن، نیترات، سولفات و سایر مولکول های ساده است.

تصفیه هوازی بوی نامطبوع ناشی از کود را برطرف می کند.

مكانيسم هاي انتقال آلودگي درآب ها

 آلاينده هاي ناشي از پسماندهاي دامپروري و مرغداري (مانند ازت، فسـفر و مـوادآلي) از طريـق روانـاب هـاي سطحي، فرسايش، نشت و بسياري از راه هاي ديگر وارد منابع آب مي گردند. زماني كه آب باران در سطح زمـين جاري مي شود، رواناب بوجود مي آيد. وقتي بلافاصله بعد از پخش كود حيواني در سطح زمين كشاورزي، بارندگي آغاز گردد، انتقال آلودگي از طريق رواناب صورت مي گيرد. در يك ناحيه كه خـاك سـطحي توسـط بـاد يـا آب برداشته شده، آلاينده هاي سطحي به راحتي وارد منابع آب مي گردند. فرسايش عامل اصلي انتقال فسفر به منابع آب است. معمولاً فسفر به صورت مستحكمي در بافت خاك ها جذب شده است. به دليل وجود نواقصي در مرحله كودپاشي در زمين (خرابي پمپ و يا نشت از لوله هاي انتقال و پخش كـود) ، تخليه سطحي كود اتفاق مي افتد. تماس مستقيم بين حيوانات نشخواركننده يا ماكيان با آب هاي سطحي نيز باعث انتقال آلاينده ها با اينگونه منابع آب مي گردد. معمولاً در كشورهاي در حال توسعه بطور سنتي مزارع در نزديكي رودخانه ها و جريانات آب قرار گرفته اند. بدين ترتيب آب به راحتي در دسترس حيوانات قرار داشته و امكان دفـع پسماند آنها در منابع آب نبز وجود دارد. بدين ترتيب منابع آب در معرض آلودگي قرار دارند.

روش هايي كه در فوق به آنها اشاره شد، مكانيسم هاي انتقال آلودگي به منابع آب هاي سطحي هستند. آلاينده هاي محلول به درون سفره هاي آب زيرزميني نفوذ مي كنند. ميزان انتقال از اين طريق به خواص خاك، سطح ايستابي، آب و هوا و ساير عوامل بستگي دارد. براساس مشاهدات به عمـل آمـده بسـياري از لاگون هـاي تصـفيه فاضـلاب دامپروري ها و محل هاي پرورش ماكيان باعث ايجاد مشكلات ناشي از آلودگي مي نمايند. تبخير آلاينده هاي ناشي از كود مانند NH3 و تخليه آنها در محيط باعث آلودگي منابع آب مي گردند.

فهرست
error: Alert: Content is protected !!