تصفیه فاضلاب دامپروری

  1. خانه
  2. chevron_right
  3. تصفیه فاضلاب دامپروری

تصفیه فاضلاب دامپروری 

شیوه پرورش در دامداری ها بصورت ذیل می باشد:

  • گاوداری سنتی
  • گاوداری صنعتی
  • گاوداری مدرن

هر کدام از این روش های پرورش مزیت و معایب خود را دارد. دامداری به سبک سنتی هزینه کمتری دارد اما عملا در این روش سطح بهداشت شیر و دام پایین است. دامداری صنعتی متداول ترین روش پرورش دام در کشور ایران است. در این روش پساب خروجی دامداری عمدتا مربوط به سیستم CIP شیردوشی، شستشوی محیط شیر دوشی و اندکی از پساب مربوط به گوساله دانی است.

در سیستم فری استال حجم پساب بالاتر و از نظر آلودگی بسیار آلوده تر از سیستم پرورش صنعتی است. میزان جامدات معلق در پساب پرورش دام به سبک فرس استال بسیار بالا می باشد به نحوی که حتما باید قبل از ورود به سیستم تصفیه خانه از دستگاه سپراتور عبور نماید تا جامدات و ذرات کلوییدی از پساب تفکیک شود.

تصفیه فاضلاب دامداری

گاوداری مدرن دارای مزایا و معایب زیر می باشد:

مزایای گاوداری مدرن

  1. کاهش تعداد کارگرها برای نگهداری دام ها
  2. تمیز بودن محیط دامداری
  3. کاهش آسیب دیدن پستان دام ها
  4. افزایش و بهبود و حفظ سلامت دام ها
  5. افزایش تولید شیر
  6. کاهش بیماری دام ها
  7. کاهش هزینه نگهداری
  8. در یک فضای مشخص تعداد دام بیشتری را می توان نگهداری کرد

معایب گاوداری مدرن

  1. نیاز به تمیز کردن راهروها حداقل روزانه یک بار
  2. نیاز به دقت و مطالعه علمی برای این طرح
  3. محیط باید بطور منظم تمیز شود

گاو یک حیوان اهلی است که دارای مزایای بسیاری است و هدف از پرورش گاو عبارت است از تبدیل مواد خام مانند علوفه به محصولات با ارزشی از قبیل گوشت، شیر جهت تامین احتیاجات روزانه انسان است.

شیر و گوشت در تامین مواد غذایی انسان ها نقش بسزایی دارد البته از شیر محصولات لبنی گوناگونی تولید می کنند. هر گاو بطور میانگین 20 سال عمر می کند اما گاوهای شیری بعد از 5 تا 6 سال بعلت کاهش مقدار شیر، به کشتارگاه فرستاده می شوند و همچنین اگر هدف گوشت گاو باشد بعد از چند ماه پروار کردن گوساله، به کشتارگاه فرستاده می شود.

مهمترین نکته در نگهداری گاو شیری تامین محصولات لبنی کشور است که برای این نیاز به واردات وابسته نباشیم. و همچنین باعث کاهش بیکاری و رشد اقتصادی کشور می شود و می توان محصولات لبنب را به کشورهای همسایه مانند عراق و افغانستان و … صادر کرد.

تصفیه فاضلاب دامپروری

در طی 50 سال گذشته دامپروری ها از شکل سنتی و پراکنده به مجتمع های بزرگ و متمرکز تبدیل شده که این کار باعث کاهش هزینه های پرورش دام شده است. یکی از مشکلات بزرگ اینگونه مراکز، تولید بوهای نامطبوع و تصفیه فاضلاب دامپروری  می باشد. در سال های اخیر توجهات زیادی به اکثر اینگونه مراکز روی کیفیت منابع آب، خاک و هوا بوده است.

فاضلاب در دامداری عمدتا در حوالی دامداری وارد چاه جذبی می گردد یا جهت آبیاری محصولات کشاورزی بکار گرفته می شود که فاضلاب مملو از نیترات و فسفات وارد چرخه محیط زیست می گردد. که از طریق خوراک همان محصولات کشاورزی اطراف دامداری می باشد یا از طریق آب چاه دوباره به بدن دام می رسد. حجم بالای نیترات و فسفات در خون باعث کاهش اکسیژن محلول در خون دام می شود.

وجود نیترات و فسفات در سیکل خوراک و آب برای انسان در کوتاه مدت باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی و در میان مدت و دراز مدت ایجاد سرطان در انواع بافت های بدن می گردد.

پسماندهای حیوانات نشخوار کننده به صورت جامد، مایع و گاز دفع می گردند. از مواد دفعی اینگونه حیوانات به عنوان بارورکننده و اصلاح کننده خاک در کشاورزی و باغبانی مورد استفاده قرار می گرفتند.  این آلاینده ها بالقوه عمدتا نیتروژن و فسفر هستند. سایر آلاینده ها شامل جامدات ، عوامل بیماریزا و ترکیبات بدبو هستند.

همچنین کود منبع نمک ها و عناصر جزیی مختلف ( از قبیل روی و مس )، آفت کش ها، آنتی بیوتیک ها و هورمون ها است. کود حاوی مواد مغذی مانند (N,P,K) بوده که مواد ارزشمندی برای بارورسازی خاک می باشند. با این حال مواد مغذی موجود در کود دارای غلظت نسبتا پایینی هستند، بطوریکه هزینه ذخیره سازی آنها بالا است. چنانچه کود و فاضلاب دامپروری ها  به خوبی مدیریت نگردند، آلاینده های ناشی از آنها، از طریق رواناب ها وارد منابع آب می گردند. در اینجا است که تصفیه فاضلاب دامپروری لزوم خود را نشان می دهد.

تصفیه فاضلاب دامداری -تصفیه فاضلاب دامپروری و مرغداری-تصفیه فاضلاب گاوداری

خصوصیات و اثرات فاضلاب دامپروری  

پسماندهای  دامپروری ترکیبی از مدفوع و سایر مواد دفعی، زایدات حاصل از محل استراحت حیوانات، آب ناشی از شستشوی ظروف و کف محل نگهداری، آب بکاررفته در خنک کردن دامها، زایدات ناشی از تغذیه دامها و سایر آلاینده های تولیدی توسط دام ها می باشند.

خصوصیات کمی و کیفی پسماند دامپروری از یک مزرعه به مزرعه دیگر به میزان قابل توجهی متفاوت است. این خصوصیات به نوع حیوان، سن، جیره غذایی و سیستم پرورش دام بستگی دارد.

کود ناشی از حیوانات بالغ نسبت به حیوانات جوان تر از لحاظ بیولوژیکی پایدار نیست. هرچقدر یک حیوان بزرگتر باشد، مقدار کود تولیدی آن بیشتر است. مقدار کود تولیدی روزانه حدود 8% وزن حیوان تخمین زده می شود.

رژیم غذایی خصوصیات کود تولیدی را تحت تاثیر قرار می دهد. قابلیت تجزیه پذیری، پروتئین و فیبر موجود در رژیم غذایی از عوامل مهمی محسوب می گردند. برای مثال گاوهایی که رژیم غذایی کنسانتره، دریافت می کنند نسبت به آنهایی که رژیم غذایی حجیم و با کیفیت پایین دریافت می کنند کود کمتری تولید می کنند.


پارامترهای کیفی معمول فاضلاب ناشی از پرورش گاوهای شیری، پرواری 

پارامترکود گاوداریکود مرغداری
(BOD (mg/L1400036000
وزن خشک1018
کل جامدات (mg/L)100000180000
کل نیتروژن (mg/L)38001090
کل فسفر (mg/L)800940

سه ماده مغذی اصلی: نیتروژن، فسفر و پتاسیم مهمترین ترکیبات موجود در کودهای حیوانی هستند. این ترکیبات اثرات زیست محیطی بزرگی بر رودخانه ها و سایر منابع آب دارند.

کود حاوی غلظت بالایی از مواد آلی است. فاضلاب آن بطور معمول حاوی BOD در حدود 10000-50000 میلی گرم در لیتر است. این غلظت های بالا باعث کاهش اکسیژن محلول در آب ها می گردد، که برای ماهیها و سایر موجودات آبزی کشنده است. همچنین در اثر واکنش این مواد در آب اسیدیته طبیعی آب تغییر کرده که برای حیات آبزیان خطرناک است.

کود دامها حاوی مقادیر قابل توجهی عامل بیماری زا از قبیل باکتری ها، ویروس ها، تک یاخته ها و انگل ها است.

معمولا پسماندهای دامپروری ها تا زمان تصفیه ی استفاده، در محل نگهداری ذخیره می گردند. بطوری که هیچگونه اثرات نامطلوبی روی محیط زیست پیرامون مانند منابع آب های سطحی و زیرزمینی نداشته باشند. همچنین نبایستی باعث ایجاد مشکلات ناشی از بوهای نامطبوع گردند.

تصفیه فاضلاب شیر دوشی

رعایت بهداشت در سالن شیردوشی مهمترین مرحله تولید شیر بهداشتی با ابر میکروبی کم است. دیوارها و کف سالن شیردوشی باید مرتبا شستشو و ضدعفونی شود. سالن شیردوشی باید دارای نور کافی، تهویه مناسب و سیستم های محافظت از ورود حشرات و دارای آب سرد و گرم برای شستشو باشد.

آب محل شستشوی پستان و سیستم CIP شیردوشی باید عاری از میکروب، باکتری و ویروس باشد. به منظور جلوگیری از عفونت پستان دام باید با قطع مکش دستگاه از جریان معکوس شیر داخل خوشه به شیردوش ممانعت کرد.

ابعاد سالن شیردوشی، عدم تغییر مرتب پرسنل شیردوشی در بالا بودن راندمان شیردوشی بسیار حائز اهمیت است. موتور دستگاه شیردوشی و تجهیزاتی که ایجاد صدای مزاحم می کند باید با فاصله از محیط شیردوشی نصب گردد. کلیه سطوح داخلی دیوار و سقف باید عاری از پستی و بلندی باشد.

تمامی موارد بیان شده برای این است که در هنگام شیردوشی، دام دچار استرس نشود و بتواند به راحتی تمامی شیر موجود در پستان را تخلیه نماید. عدم تخلیه شیر موجود در پستان علاوه بر ضرر و زیان مالی موجب ایجاد ورم در پستان دام می شود و در دراز مدت حتی باعث تلف شدن دام نیز می شود.

باید توجه داشت که شیر دام هایی که مواد دارویی همچون آنتی بیوتیک مصرف می کنند را بابقیه شیر دام های سالم مخلوط نگردد. دام های مریض بدن های ضعیف تری دارند و سیستم ایمنی ضعیف باعث حساس شدن دام نسبت به انواع و اقسام آلودگی می گردد. آب مصرفی و آب شستشوی محل پستان برای این دام ها باید از کیفیت بالاتری برخوردار باشد.

همچنین وجود نیترات بالا در آب مصرفی این دام ها می تواند با کاهش سطح اکسیژن خون در دام سیستم ایمنی ضعیف این دام ها را ضعیف تر نماید و در ادامه باعث تلف شدن دام گردد.

تصفیه فاضلاب دامپروری (تصفیه فاضلاب دامداری)

تصفیه بیولوژیکی یکی از متداول ترین فرآیندهای بکار رفته در تصفیه فاضلاب دامپروری ها است. اهداف تصفیه شامل تثبیت کود، حذف بو، حذف مواد آلی، نیتریفیکاسیون، حذف مواد مغذی و بازیافت انرژی ( متان) می باشد.

تصفیه فاضلاب دامداری

  1. تصفیه بی هوازی

تصفیه بی هوازی یکی از معمولترین فرآیندهای طبیعی است که به طور گسترده در تصفیه پسماندها به کار می رود. در شرایط عدم حضور اکسیژن آزاد، میکروارگانیسم های بی هوازی قادر به تجزیه ترکیبات آلی پیچیده هستند. در فرآیندهای بی هوازی عواملی مثل PH، درجه حرارت، حضور مواد سمی و قلیاییت از اهمیت زیادی برخوردار هستند.

کود حیوانی، مخلوط پیچیده ای از کربوهیدراتها، پروتئین ها و چربی ها است.

  1. تصفیه هوازی

تصفیه هوازی یک فرآیند تجزیه بیولوژیکی است که معمولا برای تصفیه فاضلاب خانگی بکار می رود. نتایج تصفیه به مقدار زیادی به میزان اکسیژن رسانی و زمان ماند جامدات بستگی دارد. محصولات نهایی تجزیه بیولوژیکی شامل آب، دی اکسید کربن، نیترات، سولفات و سایر مولکول های ساده است.

تصفیه هوازی بوی نامطبوع ناشی از کود را برطرف می کند.

فهرست